Fọ́tò fáìlì Cui Tiankai. [Fọ́tò/Àwọn Ilé Iṣẹ́]
Aṣojú gíga jùlọ ní China sí US Cui Tiankai sọ pé òun nírètí pé ìpàdé àkọ́kọ́ ti ìjọba Biden tí yóò wáyé ní China àti US yóò ṣí ọ̀nà sílẹ̀ fún ìpàrọ̀pọ̀ “tí ó ṣe kedere” àti “tí ó dára” láàárín àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì, ṣùgbọ́n ó jẹ́ “àròjinlẹ̀” láti retí pé Beijing yóò juwọ́ sílẹ̀ fún ìfúngun tàbí ìforígbárí lórí àwọn ohun pàtàkì.
Akọ̀wé Àjọ Amẹ́ríkà Antony Blinken àti Olùdámọ̀ràn Ààbò Orílẹ̀-èdè Jake Sullivan ni a ṣètò láti pàdé ní ọjọ́rú sí ọjọ́ Ẹtì ní Anchorage, Alaska, pẹ̀lú aṣojú orílẹ̀-èdè China tó ga jùlọ Yang Jiechi àti Agbẹjọ́rò Ìpínlẹ̀ àti Mínísítà Àjèjì Wang Yi, àwọn méjèèjì ti kéde pé Beijing àti Washington ti kéde.
Ambassador Cui sọ pe awọn ẹgbẹ mejeeji fi pataki pupọ si ijiroro akọkọ ti ara ẹni ni ọdun yii ni ipele giga bẹẹ, eyiti China ti ṣe ọpọlọpọ awọn igbaradi fun.
“Dájúdájú a kò retí ìjíròrò kan ṣoṣo láti yanjú gbogbo ìṣòro láàárín China àti Amẹ́ríkà; ìdí nìyẹn tí a kò fi ní ìrètí gíga jù tàbí kí a ní èrò èké kankan lórí rẹ̀,” Cui sọ ní alẹ́ ọjọ́ ìpàdé náà.
Aṣojú náà sọ pé òun gbàgbọ́ pé ìpàdé náà yóò yọrí sí rere tí ó bá ran àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì lọ́wọ́ láti bẹ̀rẹ̀ ìjíròrò àti ìbánisọ̀rọ̀ tó dájú, tó gbéṣẹ́, tó sì ní ọgbọ́n.
“Mo nireti pe awọn ẹgbẹ mejeeji yoo wa pẹlu otitọ ati lọ pẹlu oye ti o dara julọ nipa ara wọn,” o sọ fun awọn oniroyin ni ọjọru.
Blinken, ẹni tí yóò dúró ní Alaska láti ìrìn àjò rẹ̀ sí Tokyo àti Seoul sọ ní ọ̀sẹ̀ tó kọjá pé ìpàdé náà yóò jẹ́ “àǹfàní pàtàkì fún wa láti sọ àwọn àníyàn nípa Beijing ní òótọ́ ọ̀rọ̀.”
“A ó tún ṣe àwárí bóyá àwọn ọ̀nà wà fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀,” ó sọ ní ìgbà àkọ́kọ́ rẹ̀ níwájú Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin láti ìgbà tí wọ́n ti fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí aṣojú pàtàkì ní Amẹ́ríkà.
Blinken tún sọ pé “kò sí èrò kankan ní àkókò yìí fún àwọn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tó tẹ̀lé e,” àti pé gbogbo ìfọwọ́sowọ́pọ̀ náà sinmi lórí “àwọn àbájáde tó ṣeé fojú rí” lórí àwọn ọ̀ràn tó kan China.
Ambassador Cui sọ pé ẹ̀mí ìbáradọ́gba àti ọ̀wọ̀ fún ara ẹni ló jẹ́ ohun pàtàkì jùlọ fún ìjíròrò láàárín àwọn orílẹ̀-èdè.
Ní ti àwọn ohun pàtàkì ti China níí ṣe pẹ̀lú agbára orílẹ̀-èdè rẹ̀, ìdúróṣinṣin agbègbè rẹ̀ àti ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè, China kò ní “ààyè” fún àdéhùn àti àdéhùn, ó ní, “Èyí náà ni ìwà tí a ó fi hàn kedere nínú ìpàdé yìí.”
“Tí wọ́n bá rò pé China yóò juwọ́ sílẹ̀ kí ó sì juwọ́ sílẹ̀ lábẹ́ ìfúngun àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn, tàbí China fẹ́ lépa ohun tí a ń pè ní ‘àbájáde’ ìjíròrò yìí nípa gbígbà ìbéèrè kan ṣoṣo, mo rò pé wọ́n yẹ kí wọ́n fi àrékérekè yìí sílẹ̀, nítorí pé ìwà yìí yóò mú kí ìjíròrò náà dé òpin,” Cui sọ.
Nígbà tí wọ́n bi í bóyá àwọn ìgbésẹ̀ Amẹ́ríkà láìpẹ́ yìí, títí kan ìjìyà tí Amẹ́ríkà fi sí àwọn aláṣẹ China ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun lórí Hong Kong, yóò ní ipa lórí “afẹ́fẹ́” ìjíròrò Anchorage, Cui sọ pé China yóò gbé “àwọn ìgbésẹ̀ tó yẹ láti kojú rẹ̀”.
Ó ní, “A ó tún sọ èrò wa ní kedere nínú ìpàdé yìí, a kò sì ní ṣe àdéhùn àti àtúnṣe lórí àwọn ọ̀ràn wọ̀nyí láti lè ṣẹ̀dá ohun tí a ń pè ní ‘afẹ́fẹ́’.”
Ìpàdé náà wáyé ní oṣù kan lẹ́yìn ohun tí àwọn oníròyìn Amẹ́ríkà ròyìn pé ó jẹ́ “ìpè tó gùn tó wákàtí méjì” láàárín Ààrẹ Amẹ́ríkà Joe Biden àti Ààrẹ China Xi Jinping.
Nígbà ìpè tẹlifóònù yẹn, Xi sọ pé àwọn ẹ̀ka ọ̀rọ̀ àjọ́balẹ̀ ti àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì lè ní ìbánisọ̀rọ̀ tó jinlẹ̀ lórí àwọn ọ̀ràn tó gbòòrò nínú àjọṣepọ̀ àárín àti àwọn ọ̀ràn pàtàkì kárí ayé àti ti agbègbè.
Agbẹnusọ fun Ile-iṣẹ Ajeji ti China, Zhao Lijian, sọ ni kutukutu ọjọru pe China nireti pe, nipasẹ ijiroro yii, awọn ẹgbẹ mejeeji le tẹle adehun ti awọn aarẹ mejeeji ti de ninu ipe foonu wọn, ṣiṣẹ ni itọsọna kanna, ṣakoso awọn iyatọ ati mu awọn ibatan China-US pada si “ọna ti o tọ ti idagbasoke to dara”.
Ní ọjọ́ ìṣẹ́gun, Akọ̀wé Àgbà Àjọ UN Antonio Guterres sọ pé òun nírètí fún “àbájáde rere” láti inú ìpàdé náà, gẹ́gẹ́ bí agbẹnusọ rẹ̀ ti sọ.
“A nireti pe China ati United States le wa awọn ọna lati ṣiṣẹ pọ lori awọn ọran pataki, pataki lori iyipada oju-ọjọ, lori atunkọ agbaye lẹhin COVID,” agbẹnusọ Stephane Dujarric sọ.
“A mọ̀ dáadáa pé àwọn wàhálà àti àwọn ọ̀ràn tó tako ara wọn wà láàárín àwọn méjèèjì, ṣùgbọ́n wọ́n tún gbọ́dọ̀ wá ọ̀nà láti fọwọ́sowọ́pọ̀ lórí àwọn ìpèníjà tó tóbi jùlọ kárí ayé tó wà níwájú wa,” Dujarric fi kún un.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹta-18-2021